Dankzij u allen!

27-01-2019 | 08:18

 Lieve mensen,

Wat was het een mooie dag en wat zijn wij nog altijd overweldigd door de opkomst en de inzet van een ieder op zaterdag 20 oktober jongstleden. Zoveel wandelaars, zoveel mensen die zich belangeloos hebben ingezet om samen met ons een vuist te maken tegen ALS...we zijn er nog van onder de indruk.

De afgelopen periode hebben we niet stilgezeten. We hebben onlangs met elkaar een bezoek gebracht aan Stichting ALS Nederland alwaar we van Gorrit-Jan Blonk (directeur) een we uitgebreide uitleg hebben gekregen over de projecten die op dit moment lopen en die nog niet (volledig) gefinancierd zijn. Na deze uitleg hebben we veel gesproken met elkaar en nagedacht over de vraag aan welk project wij de gelden van WALK4ALS wilden oormerken. We hebben recent een keus gemaakt en langs deze weg brengen wij jullie graag op de hoogte van onze keus.

Wij oormerken de opbrengst van de WALK4ALS aan het project MRI III: het onderzoek naar heterogeniteit van ALS. U kunt hier onder lezen wat dit onderzoek precies behelst. 

Wij willen langs deze weg u allen nogmaals heel erg hartelijk danken voor uw inzet en betrokkenheid, woorden schieten tekort.

Warme groeten,

Bas & Karin

 

 

ALS is een heterogene ziekte

Eén van de belangrijkste belemmeringen voor het begrijpen – en dus uiteindelijk behandelen van ALS – is de grote heterogeniteit (i.e. variatie tussen patiënten). ALS is in feite niet één ziekte, maar een mengelmoes van veel verschillende soorten ALS, met elk een eigen oorzaak en behandeling. Kenmerken van de ziekte, zoals de leeftijd waarop het begint, het patroon van verspreiding van spierzwakte en de prognose, variëren van patiënt tot patiënt. Ook minder zichtbare ziektekenmerken, zoals genetische mutaties of met beeldvorming zichtbare hersenafwijkingen, dragen bij aan de variatie tussen patiënten. Deze diversiteit binnen de totale ALS populatie is waarschijnlijk één van de oorzaken voor de vele negatieve medicijnstudies in ALS in de afgelopen 25 jaar. Het is dus noodzakelijk om de heterogeniteit van ALS beter te begrijpen, zodat nieuwe behandelingen ontwikkeld en gepersonaliseerd kunnen worden voor individuele patiënten.

 

Magnetic resonance imaging (MRI)

Hersenafwijkingen konden voorheen alleen bestudeerd worden door middel van obductie bij overleden patiënten. Nieuwe MRI-technologie maakt het nu mogelijk om op een niet-invasieve manier de hersenen gedetailleerd te bestuderen gedurende het gehele beloop van de ziekte.  Daarnaast zijn MRI-maten sterk gerelateerd aan genetische, klinische en omgevingsfactoren, zodat in MRI-onderzoek dus eigenlijk de verschillende invloeden van binnenuit en buitenaf samenkomen. Hierdoor is MRI een veelbelovend instrument om ALS op een integratieve manier te bestuderen en ook uitermate geschikt om de heterogeniteit van ALS te begrijpen. 

Project MRI III
Met Project MRI III zullen we deze voordelen van MRI-technologie gebruiken om de ontwikkeling van een gepersonaliseerde behandeling van ALS te faciliteren (Figuur 1). De volgende stappen zullen hiertoe worden gezet:

  1. Imaging:

Met 3- en 7-Tesla MRI-technologie analyseren we de structuur, functie en stofwisseling van de hersenen.

 

  1. Integratie:

Door MRI-data te integreren met klinische, genetische, omgevings- en leefstijlfactoren die met ALS geassocieerd zijn, ontrafelen we de wirwar van verschillende ziekte-aspecten. Zo krijgen we “het volledige plaatje” van ALS.

 

  1. Identificatie:

We gebruiken geavanceerde methoden zoals kunstmatige intelligentie (“deep learning”) om patiëntensubgroepen te identificeren.

 

  1. Individuele patiënten:

Individuele patiënten zullen geclassificeerd worden in subgroepen, die vervolgens gebruikt worden voor het opzetten van medicijnstudies en gepersonaliseerde behandelingen (Figuur 1).

 

  1. Implementatie:

De gebruikte algoritmes maken we online beschikbaar, zodat ze wereldwijd toegepast kunnen worden.

 

MRI-datasets
Voor dergelijke studies zijn grote aantallen deelnemers en scans nodig. Sinds 2009 hebben we meer dan 2000 MRI-scans gemaakt van meer dan 1000 deelnemers (Tabel 1). Dit is waarschijnlijk de grootste MRI-dataset in een enkel ALS centrum in de wereld. Van al deze deelnemers zijn de klinische, genetische en omgevingsfactoren/levensstijl zeer goed vastgelegd in een database. Daarnaast hebben we in het UMC Utrecht de unieke mogelijkheid om scans te maken met een ultrahoge veldsterkte (7 Tesla) MRI-scanner. Hiermee brengen we de stofwisseling van de hersenen in kaart die waarschijnlijk al lang voor het klinische begin van ALS aangedaan is. In het UMC Utrecht beschikken we dus over ruime ervaring, een groot aantal scans en de nieuwste technologie die nodig is om de heterogeniteit van ALS met MRI te bestuderen.

 

(Inter)nationale samenwerking

Binnen het NiSALS consortium werken we internationaal samen en delen we MRI-data, zodat de validiteit van de ontwikkelde modellen ook internationaal getoetst kan worden. Daarnaast werken we nauw samen met ALS trialexperts binnen ons ALS Centrum en met onze internationale collega’s. Hierdoor kunnen de ontwikkelde methoden al snel gebruikt worden voor het opzetten en uitvoeren van medicijnstudies om zo effectieve en gepersonaliseerde behandelingen te vinden voor iedere ALS patiënt.

Project MRI III zal de ontwikkeling van gepersonaliseerde behandeling van ALS faciliteren door de heterogeniteit te ontrafelen en specifieke subgroepen te identificeren (Figuur 1).